สารบัญคู่มือ

สำรองและกู้คืนข้อมูล

ใช้กับสานรุ่น 0.7.0 · ตรวจทานล่าสุด

ระบบสำรองข้อมูลเป็นไฟล์ ZIP รูปแบบเดียวกับคำสั่ง school:archive ทั้งแบบอัตโนมัติและแบบสั่งเอง

ไฟล์สำรองมีข้อมูลของโรงเรียน กุญแจของระบบ APP_KEY และรหัสผ่านฐานข้อมูลในไฟล์ .env ไม่ได้เข้ารหัสด้วยรหัสผ่านในตัว ห้ามเก็บใน public_html ห้ามให้ดาวน์โหลดผ่าน URL ห้ามส่งขึ้น Git หรือแนบใน Issue ให้เก็บในที่เก็บที่เข้ารหัสหรือควบคุมสิทธิ์เอง

สำรองอัตโนมัติ

ระบบภายในและระบบรวมสำรองให้เองเมื่อมี cron (schedule:run ทุกนาที)

  • ทุกวันเวลา 02:30 เป็นไฟล์ storage/app/private/backups/auto-ปีเดือนวัน.zip (เช่น auto-20261113.zip) เปิดดูและดาวน์โหลดได้ผ่าน File Manager
  • เก็บ 7 ไฟล์ล่าสุด ไฟล์เก่ากว่านั้นถูกลบ ไฟล์ pre-update-*.zip ในโฟลเดอร์เดียวกันเป็นของตัวอัปเดต ระบบสำรองอัตโนมัติไม่แตะต้อง
  • ในไฟล์มี ฐานข้อมูลทุกตาราง สื่อและเอกสารส่วนตัว .env กับ application key และกุญแจของระบบ
  • ข้ามรอบนั้นเมื่อพื้นที่ว่างน้อยกว่า 1.5 เท่าของไฟล์ล่าสุด และบันทึกไว้ใน storage/logs
  • ตั้งค่าใน .env ได้ SAAN_BACKUP_DAILY_AT=02:30 (รูปแบบ ชั่วโมง:นาที ตามเวลาเซิร์ฟเวอร์ เว้นว่างเพื่อปิด) และ SAAN_BACKUP_KEEP=7 (จำนวนไฟล์ที่เก็บ อย่างน้อย 1) แก้แล้วรัน php artisan optimize:clear

แต่ละไฟล์มีขนาดประมาณฐานข้อมูลบวกสื่อส่วนตัวทั้งหมด เก็บ 7 ไฟล์จึงใช้พื้นที่ราว 7 เท่า ถ้าโรงเรียนมีสื่อมากให้ลด SAAN_BACKUP_KEEP หรือปิดการสำรองอัตโนมัติ

ติดตั้งแบบมาตรฐานสำรองเฉพาะฝั่งระบบภายใน เพราะข้อมูลหน้าบ้านสร้างคืนได้จากระบบภายในด้วย php artisan saan:publish --full

ดาวน์โหลดไฟล์สำรองออกจากเซิร์ฟเวอร์

ไฟล์สำรองที่อยู่บนเซิร์ฟเวอร์เดียวกันจะหายไปพร้อมกันเมื่อดิสก์เสีย บัญชี hosting ถูกลบ หรือเว็บถูกเจาะ ให้ดาวน์โหลดไปเก็บเครื่องอื่นหรือที่เก็บข้อมูลของโรงเรียนเป็นประจำ (คู่มือยกตัวอย่างสัปดาห์ละครั้ง) การตรวจความพร้อมมีรายการ "ไฟล์สำรองล่าสุด" ซึ่งเตือนเมื่อไม่มีไฟล์ หรือไฟล์ล่าสุดเก่ากว่า 3 วัน

สำรองด้วยมือ

php artisan down
php artisan school:archive backup /private/backups/school-20261113.zip
php artisan up
  • ใส่ path เต็มของไฟล์ ZIP ที่อยู่นอก public ระบบปฏิเสธ path ที่ไม่ใช่ absolute path และที่อยู่ในพื้นที่สาธารณะ
  • ระบุเป็นโฟลเดอร์ก็ได้ ระบบตั้งชื่อ saan-<รหัสติดตั้ง>-<edition>-<เวลา UTC>.zip ให้
  • คำสั่งไม่เขียนทับไฟล์ที่มีอยู่ และต้องมีไฟล์ .env ที่มี APP_KEY
  • เมื่อสำเร็จแสดง [OK] Archive created; จำนวนตาราง และค่า SHA-256 ให้เก็บค่านี้ไว้เทียบทีหลัง
  • รองรับ MySQL และ MariaDB เท่านั้น ต้องมีส่วนขยาย PHP zip ปลายทางต้องมีอยู่และเขียนได้
  • ถ้ามีผู้เปลี่ยนไฟล์ระหว่างสำรอง คำสั่งไม่ประกาศว่าสำเร็จ คู่มือจึงแนะนำให้ปิดเว็บชั่วคราว (php artisan down) ระหว่างสำรองชุดเต็มด้วยมือ

กู้คืน

การกู้คืนทำผ่านหน้าเว็บไม่ได้ ต้องใช้บรรทัดคำสั่ง (SSH หรือให้ฝ่ายสนับสนุนของ hosting รันคำสั่งให้) และกู้คืนลงฐานข้อมูลใหม่ที่ว่างเท่านั้น

  1. เตรียมไฟล์แอปรุ่นเดียวกับไฟล์สำรอง
  2. สร้างฐานข้อมูลใหม่ที่ว่างกับผู้ใช้ใหม่ ตั้ง .env เป้าหมายให้มี DB credentials และ APP_URL ของเครื่องที่จะกู้
  3. คัดลอก ZIP ที่เชื่อถือได้ไว้นอก public และตรวจ SHA-256
  4. สั่งในโฟลเดอร์แอป
php artisan school:archive restore /private/backups/school-20261105.zip --yes-empty-database
php artisan optimize:clear
php artisan school:doctor --json

ระบบตรวจก่อนแตะฐานข้อมูล ได้แก่ พื้นที่ว่าง สิทธิ์เขียน checksum ของทุกตาราง/ไฟล์ และเลขโรงเรียนกับภาคเรียนของไฟล์สำรองต้องตรงกับเครื่องนี้ ฐานข้อมูลที่ไม่ว่างจะไม่ถูกลบหรือเขียนทับ

ตัวเลือกใช้เมื่อ
--yes-empty-databaseจำเป็นเสมอ ยืนยันว่าเป็นฐานใหม่ที่เตรียมไว้
--use-source-schoolตั้งใจย้ายข้อมูลโรงเรียนทั้งชุด และเลขโรงเรียนหรือภาคเรียนของไฟล์สำรองต่างจากเครื่องนี้
--resumeกู้ค้างกลางทาง (เช่น ดิสก์เต็ม) แก้สาเหตุแล้วรันซ้ำกับไฟล์สำรองไฟล์เดิม ระบบทำต่อจากจุดที่ค้าง ไม่สร้างตารางซ้ำ
--use-source-installไฟล์สำรองเป็นของการติดตั้งรหัสอื่น และตั้งใจกู้ข้ามการติดตั้ง

ผลของการกู้คืน ระบบคืน APP_KEY และเลขโรงเรียนกับภาคเรียนจากไฟล์สำรอง โดยรักษา DB credentials, APP_URL และ cookie ของเครื่องเป้าหมาย ขั้นตอนบันทึกไว้ในใบรับ storage/app/private/system/restore-receipt.json

การกู้คืนข้ามประเภทของระบบ (edition) ทำไม่ได้ ยกเว้นย้ายระบบรวมเดิมไปเป็นระบบภายใน ไฟล์สำรองของระบบภายในกู้ลงโฟลเดอร์ระบบภายในเท่านั้น ห้ามกู้ลงหน้าบ้าน แล้วสั่ง php artisan saan:publish --full ให้หน้าบ้านรับข้อมูลชุดเต็ม

รับเฉพาะไฟล์สำรองที่สร้างเองและตรวจ SHA-256 แล้ว ห้ามลบตารางที่ใช้งานจริงเพื่อฝืนให้ผ่าน รายละเอียดอยู่ในคู่มือข้อสำรองข้อมูลและกู้คืน

พบข้อผิดพลาดหรืออยากให้เพิ่มเนื้อหา แจ้งได้ที่ แบบฟอร์มติดต่อ